19.07.2008 TARİHİNDEN İTİBAREN YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞ OLAN YETKİLENDİRİLMİŞ GÜMRÜK MÜŞAVİRİ UYGULAMASI HAKKINDA

Ülkemiz dış ticaret hacminde gerçekleşen artışa paralel olarak gümrük işlemleri de artmıştır. Ancak bu işlemleri gerçekleştiren gümrük personeli sayısında bir artış gerçekleşmemiştir.

Dış ticarete konu eşyaya ilişkin belgelerin gerek ulusal gerekse uluslar arası mevzuata uygun olarak düzenlenmesi esastır.

Diğer taraftan dış ticarete ilişkin gümrük işlemleri beyan esasına dayanmaktadır.

Bu nedenle, dış ticarete konu eşya ile ilgili olarak gümrük idaresine yapılan beyanların ve beyan ekinde sunulan belgelerin ulusal ve uluslar arası mevzuata uygunluğu ile antrepolara veya geçici depo olarak belirlenen yerlere konulduğu beyan edilen eşya adedinin beyana göre doğruluğunun gümrük idaresince tespiti gerekmektedir.

Ayrıca yurda geçici olarak ithal edilen eşyanın yurtta kalma süresinin uzatılabilmesi içinde bu eşyanın amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığının gümrük memurlarınca yerinde tespiti icap etmektedir.

Yasalarla da yukarıda yer alan görevler gümrük idaresine verilmiştir.

Gümrük idaresinin bu görevleri ile ilgili olarak bu günkü personel sayısı ile söz konusu etkin bir tespit yapmasına imkan yoktur.

Gümrük Müsteşarlığı yukarıda yer alan hususları göz önünde bulundurmak suretiyle19.01.2008 tarih ve 26761 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan ve yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra (19.7.2008 tarihinde) yürürlüğe girecek olan 60 Seri Numaralı Gümrük Genel Tebliğ (Gümrük işlemleri) ile ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamalarının ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için ekte yer alan konularda gerekli tespit işlemlerini yapmaya Gümrük Müşavirlerine yetkili kılınmış ve bu işlemlerin yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

Bilahare 29.5.2008 tarih ve 26890 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 01 Seri Numaralı Gümrük Genel Tebliği (Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirleri) ile de, Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerinin çalışma usul ve esasları belirlenmiştir.

Bu düzenlemelere göre, “Gümrük Müşaviri İzin Belgesi” sahibi kişilerden aşağıda yer alan konularda gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak amacıyla Gümrük Müsteşarlığınca yukarıda yer alan tebliğlerle belirlenen tespit işlemlerini yapmak isteyen kişiler bu konuda yetkilendirilmeleri konusunda adı geçen Müsteşarlıktan talepte bulunacaklardır.

Bu talepleri uygun görülen Gümrük Müşavirleri “ Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri” Unvanı altında anılan konularda gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak amacıyla tespit işlemi yapacaklardır

“ Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri” olan kişiler dolaylı temsil sıfatıyla gümrük beyannamelerini imzalayamayacaklardır.

Aşağıda yer alan tespit işlemlerinin “Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri “ tarafından yapılabilmesi için tespit işlemini yaptıran kişi ile Gümrük Müşavir arasında anılan tebliğ ekinde yer alan örneğe uygun bir “Tespit Sözleşmesi” yapılması şarttır.

Dış ticaret işlemleri ile ilgili olarak gümrük idaresine beyanda bulunan ve antrepo veya geçici depo işleten kişiler “Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri” ile “Tespit Sözleşmesi” yapıp yapmamakta tamamen serbesttirler.

Ancak böyle bir sözleşme yapılmadığı takdirde sözleşme yapmayan kişilerin aşağıda yer alan konularla ilgili olarak yaptığı beyanlar ve verdikleri belgelere ilişkin gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulamasını sağlamak için gerekli tespit işlemleri Gümrük Müfettişleri, Gümrük Kontrolörleri ve bunlar dışında kalan personel tarafından yapılacaktır.

Örnek 1- Özel Antrepolara Eşya Giriş ve Çıkışları ile Genel ve Özel Antrepoların Fiziki Sayım Yapılarak Stok Kayıtlarının Tespiti konusunda “ Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri” ile sözleşme yapılmadığı takdirde bu işlemler Gümrük İdaresi personelinden oluşan bir heyet tarafından yapılacaktır. Ayrıca antrepolarda sürekli gümrük personeli görevli olacaktır.

Örnek 2- Geçici İthalat Rejimi ile Dahilde İşleme Rejimi uyarınca Dahilde İşleme izni Kapsamında İthal Edilen eşyanın süre uzatımlarına ilişkin karara esas teşkil etmek üzere eşyanın amacına uygun kullanılıp kullanılmadığını haklı sebep olup olmadığını yerinde tespit konusunda “ Yetkili Gümrük Müşaviri” ile sözleşme yapılmadığı takdirde bu tespitler gümrük personeli tarafından yapılacaktır.

Söz konusu tespit Müşavir tarafından aynı gün yapılabileceği halde gümrük personeli tarafından daha uzun zamanda yapılması ihtimal dahilindedir.

Örnek 3- ATR,EUR/EUR.MED Dolaşım Sertifikaları veya Fatura Beyanları/Dönemsel Kontrolü ve İlgili Mevzuata Uygunluğunun tespiti konusunda “Yetkili Gümrük Müşaviri” ile sözleşme yapılmadığı takdirde bu tespitler Gümrük Müfettişleri tarafından yapılacaktır.

“Yetkili Gümrük Müşaviri” ile tespit sözleşmesi yapılmadığı durumlarda tespitler sırasında Gümrük Müfettişleri tarafından yapılan tespit sırasında başka konularında teftişe tabi tutulması her zaman mümkün bulunmaktadır.

“Yetkili Gümrük Müşaviri” tarafından yapılan tespit işlemlerinin ayrıca gümrük idaresi personeli tarafından her zaman tespitinin yapılması da söz konusudur. Ancak Gümrük Müfettişlerinin denetimlerini tespit sözleşmesi yapmayan firmalar üzerinde yoğunlaşması beklenmektedir.

“ Yetkili Gümrük Müşaviri” ni işletmelerin gümrük idaresine yaptığı beyanları ve sunduğu belgeleri gerçeklere, gümrüklerde tatbik edilen mevzuata uygunluk açısından inceleyerek gerektiğinde bu konulardaki tarafsız görüşünü ilgililerin yararına sunan uzman olarak tanımlamak mümkündür.

Söz konusu tespit işlemlerinin “ Yetkili Gümrük Müşavirleri” ne yaptırılması halinde gümrük idaresine yapılan beyanlar ve sunulan belgeler “ Yetkili Gümrük Müşaviri” ehliyeti ile gözden geçirilmiş olacağından varsa yapılan hatalar ile eksikliklerin bir daha oluşmaması için gerekli önlemler alınacak ve personelin mesleki bilgi yetersizliğinin giderilmesi konusunda eğitim alması sağlanmış olacaktır.

Bu uygulama ile dış ticaretle uğraşan firmalar, “Yetkili Gümrük Müşavir” Gümrük idaresi arasında köprü kurulmakta firma ve Devlet bakımından işbirliği ve güven ortamı yaratılmaktadır.

“ Yetkili Gümrük Müşavirleri” bu işlerle ilgili kişi ve kurumların gümrük idaresine beyanlarının doğruluğunu kendi mesleki itibar ve bilgisiyle güven altına alacak ve tasdik edecektir. Bu tespitler sırasında Müşavir kendi mesleki sorumluluğu altında ve bağımsız çalışacaktır.

Bu nedenle “ Yetkili Gümrük Müşaviri” bilgisine ve yeterliliğine olduğu kadar ahlaki niteliğine inanılması gereken üçüncü bir kişidir.

Saygılarımla